Lú và Láo

12/10/18 

Lâu nay, cứ nói đến Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, người ta thường gắn thêm cái đuôi “lú” vào tên ông. Thật ra, ông chẳng “lú” chút nào cả. Những diễn biến gần đây cho thấy hỗn danh nên dành cho ông là “láo” hơn là “lú”.

Đầu năm 2016, khi được Bộ Chính trị tiếp tục bầu ông làm Tổng bí thư, ông “nghẹn ngào” nói rằng ông rất “bất ngờ”. Ông nói nguyên  văn như sau: “Tôi cũng không ngờ mình lại được Đại hội tín nhiệm giới thiệu tôi, bầu tôi vào Ban chấp hành Trung ương, được Ban chấp hành Trung ương họp phiên thứ nhất bầu tôi làm tổng bí thư. Gần như 100% tuyệt đối, đấy là tôi bất ngờ. Bất ngờ vì sao tuổi tôi đã cao, sức khỏe có hạn, trình độ có hạn, tôi đã xin nghỉ rồi vì trách nhiệm của Đảng giao, với tư cách đảng viên phải thực hiện trách nhiệm của mình...”

Nghe ông Tổng bí thư bộc bạch sự “bất ngờ” của mình, người ta nghe văng vẳng bên tai những lời bày tỏ sự  “khiêm tốn nhường bao” của “Bác Hồ” trong “Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ chủ tịch” của Trần Dân Tiên-Hồ Chí Minh.

Riêng về chuyện “Nhất thể hóa” hiện đang được dư luận trong nước bàn tán xôn xao, một trích đoạn từ báo Thanh niên điện tử ngày 7/10 vừa qua ghi lại: “Trao đổi với cử tri về vấn đề này, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cảm ơn sự ủng hộ của cử tri, song cũng nói rằng, đây là việc liên quan tới cá nhân nên không tiện nói”. Tuy nhiên, ông cho biết, trước đây, thời Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa là Chủ tịch nước đồng thời là Chủ tịch Đảng, nhưng sau đó thì bị cách ra.

“Còn việc T.Ư. thống nhất giới thiệu Tổng bí thư để Quốc hội bầu làm Chủ tịch nước thì không phải vì nhất thể hóa mà đây là tình huống. Vừa rồi không may đồng chí Trần Đại Quang, nguyên Chủ tịch nước mất đi đột ngột, mặc dù việc mắc bệnh hiểm nghèo đã được biết hàng năm trước nhưng đồng chí không qua khỏi. Bây giờ khuyết chức danh này thì phải có người làm ngay”, Tổng bí thư cho biết.

“Bộ Chính trị, T.Ư. chuẩn bị nhiều phương án. Qua quá trình thảo luận dân chủ, trách nhiệm thì T.Ư. thống nhất cao giới thiệu Tổng bí thư làm Chủ tịch nước. Không biết ra Quốc hội bầu có được không nhưng đây là ý kiến thống nhất của T.Ư.”, ông nói thêm.

Tuy nhiên, Tổng bí thư lưu ý, việc Tổng bí thư được giới thiệu làm Chủ tịch nước thì không nói kiêm vì đây là 2 cơ chế, 2 cơ quan khác nhau. Bên cạnh đó, cũng không nên nói đây là việc “nhất thể hóa” vì không phải nhất thể hóa mà chỉ là việc “bầu ông này làm 2 việc”. (hết trích)

Đã là “ý kiến của Trung Ương”, mà Quốc hội bù nhìn chỉ là một thứ con rối của Trung Ương, nhưng ông Trọng lại “khiêm tốn nhường bao” khi bảo rằng “không biết ra Quốc hội bầu có được không”. Có bao giờ Quốc hội Cộng hòa XHCN dám có ý kiến ngược lại với Trung Ương đâu mà bảo rằng “không biết Quốc hội có bầu được không. Ông Tổng bí thư chẳng “lú” chút nào cả. Ông chỉ “láo” và “đểu” thôi!

Thật ra, “nhất thể hóa”, “nhị thể hóa”, “tam thể hóa” hay “tứ trụ thể hóa” gì đi nữa cũng vẫn là độc tài và độc tài được xây dựng trên dối trá. “Trọng láo”, “Trung Ương láo”, “Quốc hội láo”, “Cộng sản láo”...tất cả là một. Phải có đủ can đảm ra khỏi guồng máy dối trá ấy, cựu Tổng bí thư Đảng CS Liên Xô Mikhail Gorbachev mới nói được: “Tôi đã bỏ một nửa cuộc đời cho lý tưởng Cộng Sản. Ngày hôm nay, tôi phải đau buồn mà nói rằng: Đảng Cộng Sản chỉ biết tuyên truyền và dối trá”.

Bạo lực và độc tài được xây dựng trên dối trá, cho nên chỉ có sự thật mới có thể đánh đổ được độc tài. Cuộc tranh đấu bất bạo động mà Mahatma Gandhi đã đề ra để giải phóng Ấn Độ khỏi sự đô hộ của người Anh đã được xây dựng trên Satyagraha, trong tiếng Phạn, có nghĩa là sự thật. Theo chân ông, tất cả những nhà tranh đấu cho tự do đều lấy sự thật làm khí giới chống lại độc tài và áp bức. Vaclav Havel (1936-2011) đã đi theo con đường của sự thật để chống lại chế độ độc tài dối trá tại Tiệp Khắc và ông đã thành công. Trong một bài viết được đăng trên báo The Washington Post cuối thập niên 1990, ông viết: “Các chế độ độc tài có vẻ như không thể lay chuyển, trong thực tế chúng dựa trên sự dối trá và sự sụp đổ lúc xảy ra thì xảy ra rất nhanh”.

Trong nước hiện nay đang có rất nhiều người như ông Vaclav Havel. Họ là những người nguy hiểm nhất cho bất kỳ chế độ độc tài nào, bởi vì họ không khiếp sợ, không hèn nhát trước bạo lực. Họ có thể đang ở trong tù, bị tra tấn hoặc bị bỏ đói, nhưng tinh thần và niềm tin của họ vào sự thật không hề bị bẻ gãy. Họ đang mang lại niềm hy vọng và sức mạnh cho nhiều người.

Họ cần sự hỗ trợ của chúng ta để nói lên sự thật về chế độ CS.

Hối hận để biết tha thứ và biết ơn

Chu Thập

5/10/18

Trên tạp chí Reader’s Digest số ra tháng Mười này, tôi đọc được một câu chuyện đáng được mang ra nghiền ngẫm. Simon Lovell, một thanh niên Anh 31 tuổi, là một tên lường gạt chuyên nghiệp. Anh cho biết đây là nghề anh đã học được từ những xảo thuật chơi bài của ông nội anh. Hễ anh ra tay thì không một con mồi nào có thể thoát khỏi. Simon chưa hề biết thế nào là hối hận vì cuộc sống bất lương của mình. Nhưng mọi sự đã bất thần thay đổi vào một ngày của năm 1988.

Đó là ngày tên lường gạt chuyên nghiệp xuất hiện trong một quán rượu. Anh đã gạ gẫm và đưa được một người đàn ông dễ tin vào tròng khi hứa hẹn sẽ làm cho ông ta trở nên giàu có như trở bàn tay. Cú lừa của Simon đã được thực hiện một cách hoàn hảo. Hai người đã đi vào khách sạn nơi người đàn ông đang tạm trú. Tại đây, người đàn ông đã chếnh choáng vì men rượu đã mở hầu bao trút hết tiền cho anh. Sau khi móc sạch túi của người say rượu, anh dìu ông ta ra khỏi phòng, dẫn xuống cầu thang và có ý nhờ một nhân viên bảo vệ trông chừng. Nhưng một điều bất ngờ đã xảy ra. Bị bỏ rơi giữa đường, người đàn ông bỗng chợt tỉnh và khóc rống lên.

Nhìn lại khoảnh khắc ấy, Simon nói rằng đây là giây phút đã hoàn toàn làm thay đổi cả cuộc đời của anh. Anh giải thích: “Như thể có một luồng ánh sáng bất ngờ chiếu xuyên qua. Tôi nghĩ “Đây quả là điều thực sự tệ hại”. Lần đầu tiên trong đời, tôi thực sự cảm thấy xót xa cho một người khác”.

Simon không tin nổi là liền sau đó, anh móc túi lấy tiền hoàn trả lại cho người đàn ông và tự nhủ sẽ từ bỏ cuộc sống bất lương. Anh cho biết, ngày hôm sau, khi thức giấc, anh cảm thấy nhẹ nhõm như một người hoàn toàn khác.

Trong những thập niên sau đó, Simon Lovell đã biến tất cả những xảo thuật lường gạt của anh thành những màn biểu diễn trên sân khấu và trở thành một nhà ảo thuật được nhiều người kính trọng và quý mến (x. How to Create an “Aha”Moment, https://www.zinio.com/reader/readsvg/394158/32).

Một chút xót xa và hối hận có thể làm thay đổi cả cuộc đời. Của chính bản thân cũng như của người khác. Nhưng dĩ nhiên, hối hận cũng như nước mắt. Có nước mắt của chân thành sám hối và cũng có nước mắt cá sấu.

Tôi nghĩ đến sự khác biệt ấy khi liên tưởng đến cách hành xử và ngôn từ của một số chính trị gia. Trong những ngày gần đây, nhứt là sau cơn bão Mangkhut tại Phi Luật Tân, nơi tôi đã từng sống và làm việc cả 15 năm, tôi thường nghĩ đến mạng sống rẻ như bèo của những nạn nhân trong cuộc chiến chống ma túy do đương kim Tổng thống Rodrigo Duterte chủ xướng. Theo những con số chính thức, kể từ ngày 30 tháng Sáu năm 2016, tức ngày ông Duterte tuyên thệ nhậm chức tổng thống của quốc gia có đông người công giáo nhứt Á Châu này, đã có khoảng 4.500 người bị cảnh sát giết chết trong những cuộc hành quân bài trừ ma túy. Nhưng các nhà tranh đấu cho nhân quyền cho rằng con số nạn nhân có thể lên đến 12 ngàn người. Tất cả đều bị giết chết trong những cuộc bố ráp của cảnh sát, nghĩa là không hề được mang ra xét xử trong bất cứ một phiên tòa nào. Tổng thống Duterte đã từng cam kết bảo vệ bất cứ  viên cảnh sát nào đã giết người trong khi thi hành nhiệm vụ.

Là người thích sử dụng ngôn từ dao to búa lớn, hàng tôm hàng cá và ngay cả rủa sả bạt mạng, hôm thứ Năm 27 tháng Chín vừa qua, ông Duterte đã bất thần đưa ra một lời tuyên bố khiến cho nhiều người nghĩ rằng ông đã nhìn nhận những vụ giết người do chính ông ra lệnh thực hiện. Trong cuộc nói chuyện với các viên chức chính phủ tại dinh tổng thống Malacanang, ông Duterte đã thách thức quân đội Phi hãy đảo chính lật đổ ông nếu không hài lòng về sự lãnh đạo của ông. Ông nói với các viên chức chính phủ Phi: “Tôi đã nói với quân đội, đâu là lỗi của tôi? Tôi có ăn cắp ngay cả một đồng Peso nào  không?...Tôi chỉ có một tội là giết người mà không thông qua một phiên tòa nào (extrajudicial killings)”.

Thoạt nghe qua, nhiều người tưởng rằng ông Duterte đã nhìn nhận “tội” giết người không gớm tay của ông. Kỳ thật, như phát ngôn viên của ông là ông Harry Roque đã giải thích, ông Duterte chỉ “nói đùa” mà thôi. Đùa hay không là chuyện của “miệng nhà quan có gan có thép”. Bị hàng trăm nguyên thủ quốc gia nhạo cười trước diễn đàn Liên Hiệp Quốc, có “nhà quan” vẫn có thể lật ngược thế cờ để bảo người ta không nhạo cười tôi (laught at me) mà chỉ “cùng” cười với tôi (laugh with me) cho vui mà thôi!  Riêng về ông Duterte, có lẽ các nạn nhân của những vụ bắn giết mà không được xét xử không cười chút nào đâu. Tòa án Hình sự Quốc tế tại the Hague ở Hòa Lan đã nhận được 2 đơn tố cáo những tội ác của Tổng thống Duterte. Về phần mình, vì không hề xem hành động giết người của mình là một “tội ác”, tổng thống Phi cũng đã tuyên bố sẽ rút tên Phi Luật Tân ra khỏi Thỏa Hiệp La Mã được các nước thông qua hồi năm 1998 để thành lập Tòa án Hình sự Quốc tế The Hague. Nói cho cùng, Tổng thống Duterte không hề nhìn nhận những vụ giết người mà không xét xử là một “tội ác” và như vậy cũng chẳng hề biểu lộ bất cứ một dấu hiệu nào của sự hối hận. Không có sự đổi đời nơi ông cho nên cũng chẳng có sự thay đổi nào cho mạng sống của rất nhiều người dân Phi hiện nay. Dù bạn chỉ là một con tép riêu trong thị trường ma túy, dù bạn chỉ vì nghèo khổ mà rơi vào nghiện ngập...chỉ cần có ai đó vì tư thù mà tố cáo, cảnh sát có thể ập đến nhà bạn và cho bạn một viên kẹo đồng. Người ta được quyền giết người. Còn bạn lại không được quyền lên tiếng trước bất cứ một tòa án nào. Bạn phải chết nếu những người cầm cân nẩy mực không bao giờ biết thế nào là hối hận về tội ác của họ.

Dĩ nhiên, không thiếu những nhà lãnh đạo quốc gia biết nhìn nhận những sai lầm của mình và công khai bày tỏ sự hối hận. Tôi nghĩ đến cố Tổng thống Mỹ Ronald Reagan (1911-2004). 1987 là năm Tổng thống Reagan còn 2 năm để kết thúc nhiệm kỳ thứ 2 của ông. Đó là năm uy tín của ông xuống thấp nhứt vì xảy ra vụ tai tiếng thường được mệnh danh là Iran-Contragate. Vào thời điểm đó, Cộng hòa Hồi giáo Iran đang bị Hoa Kỳ cấm vận về vũ khí. Một số viên chức trong chính phủ của Tổng thống Reagan đã bí mật tạo điều kiện để bán khí giới cho Iran với hy vọng giải cứu các con tin đang bị cầm giữ tại Iran, đồng thời lấy tiền để tài trợ cho các phiến quân Contra chống lại chính phủ cộng sản tại Nicaragua. Một cuộc điều tra độc lập đã phanh phui chuyện “làm ăn” bí mật này. Dĩ nhiên, mọi mũi dùi đều chĩa vào Tổng thống Reagan. Rất thành thật và can đảm, vị tổng thống đã từng là người đầu tiên sử dụng khẩu hiệu “Let’s Make America Great Again” (Chúng ta hãy làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) trong cuộc vận động bầu cử đầu thập niên 1980, đã ra trước quốc dân Mỹ để nhìn nhận sai lầm của mình.

Trong bài diễn văn đọc vào buổi tối ngày 3 tháng Ba năm 1987, ông đã nhận hết trách nhiệm về vụ tai tiếng: “Trước tiên, cho phép tôi nói: tôi nhận tất cả trách nhiệm về hành động của riêng tôi và của những người làm việc trong chính phủ của tôi”. Ông nói: “Có nhiều lý do tại sao điều đó (vụ tai tiếng) đã xảy ra, nhưng không thể tha thứ được. Đây là một sai lầm”.

Gần cuối bài diễn văn, giọng ông trở nên tha thiết hơn. Ông nói: “Quý vị  biết đó. Khi quý vị bước vào tuổi của tôi (năm đó ông đã 76 tuổi) quý vị cũng đã làm nhiều sai lầm. Và nếu quý vị đã sống cuộc sống của mình một cách xứng đáng, quý vị  hẳn học hỏi được nhiều điều. Ta sẽ nhìn rõ vấn đề hơn. Ta sẽ dồn mọi nỗ lực lại. Ta sẽ thay đổi. Ta sẽ tiến tới”.   

(x.https://www.americanrhetoric.com/speeches/ronaldreaganirancontraspeech.htm).

Tổng thống Reagan đã góp phần làm cho “nước Mỹ vĩ đại trở lại” vì dưới thời của ông, kinh tế Mỹ lên cao, thất nghiệp xuống thấp và nhứt là ông đã góp phần làm cho chủ nghĩa cộng sản sụp đổ tại Đông Âu và ngay tại cái nôi khai sinh ra nó là Nga. Nhưng có lẽ nước Mỹ còn vĩ đại hơn bởi vì có một vị nguyên thủ có đủ can đảm và sự thành thật để nhìn nhận sai lầm của mình và nhận lấy tất cả trách nhiệm về những hành động sai trái của chính phủ do mình lãnh đạo. Tưởng nghĩ về ông, tôi luôn nhớ tới bài học ấy.

Trong cuộc sống, ít hay nhiều có lẽ ai cũng đã cảm thấy hối hận về những sai lầm của mình. Đi mua sắm mà không hài lòng, tôi thường hối hận. Tôi cảm thấy hối hận vì lẽ ra phải làm một việc gì đó nhưng lại bỏ mất cơ hội. Tôi cũng cảm thấy hối hận khi đã lừa dối người khác hoặc cố tình làm tổn thương người khác bằng lời nói hay hành động mà mình biết rõ sẽ làm họ bị tổn thương.

Nhưng như ai đó đã giải thích, “hối hận thật sự là không chỉ là hối hận về những hậu quả của những sai lầm của mình cho bằng động lực khiến mình làm những sai lầm ấy”. Muốn hay không, tôi không thể dẹp bỏ hay sửa chữa những hậu quả của việc làm sai trái của mình, nhưng tôi có thể nhìn lại để tìm hiểu tại sao tôi đã hành động như thế. Biết được động lực thúc đẩy tôi làm hành động sai trái ấy, tôi mới mong tránh lập lại những hành động như thế trong tương lai. Nhờ vậy, như Tổng thống Reagan đã nói, tôi mới có thể thay đổi , tôi mới có thể tiến tới.

Trong những  sai lầm cần được tôi bày tỏ hối hận nhiều nhứt phải là những lời nói, cứ chỉ hay hành động xúc phạm hay làm tổn thương người khác và bước khó khăn nhứt trong việc bày tỏ sự sám hối thật sự chính là xin lỗi. Tôi chỉ thật sự được giải thoát khi tôi có đủ can đảm để xin lỗi. Trong bất cứ ngôn ngữ nào, hai tiếng xin lỗi vẫn là âm thanh dịu dàng, dễ làm mát lòng người nhứt.

Kinh nghiệm cũng thường mách bảo tôi rằng khi tôi hối hận để “xin lỗi”, tôi cũng đồng thời được thúc đẩy để tỏ lòng biết ơn. Bất cứ ai cũng có thể là thày dạy tôi về lòng biết ơn bởi  vì họ mang lại cho tôi  cơ hội để sống tốt đẹp hơn, tử tế hơn, cảm thông hơn.

Một xã hội trong đó hai tiếng “xin lỗi” và “cám ơn” trở thành quý hiếm là một xã hội đang xuống cấp về mặt đạo đức. Tôi cũng có thể đo lường được nhân cách của chính tôi nếu hai tiếng ấy cũng trở thành xa lạ trong cuộc sống hàng ngày của tôi.

Swaziland: nền quân chủ toàn trị cuối cùng tại Phi Châu

5/10/18

Dọc theo xa lộ từ Phi trường Quốc tế Quốc vương Mswati III dẫn về Thủ đô Mbabane, nhiều tấm bảng được dựng lên để mừng nửa thế kỷ độc lập của Vương quốc Swaziland. Trên các tấm bảng du khách đọc được câu: “50 năm hòa bình, ổn định và tiến bộ”. Nằm cách Thủ đô Mbabane 70 cây số, giữa những ruộng mía phì nhiêu của đất nước, phi trường này mỗi ngày chỉ dành cho ba chuyến bay khứ hồi từ Swaziland đến quốc gia láng giềng là Nam Phi. Thỉnh thoảng cũng có những chuyến bay của chiếc Airbus A340-300 của Quốc vương Mswati III, được mua lại của Hãng hàng không Đài Loan China Airlines với giá 11 triệu Âu kim.

Ông Marlo Masuku, lãnh tụ của Phong trào Dân chủ Bình dân Thống nhất (Pudemo) khẳng định rằng Quốc vương Mswati III đã biến đất nước thành của riêng của ông. Cũng như tất cả mọi đảng phái chính trị khác tại Awaziland, Phong trào Pudemo đã bị cấm hoạt động từ năm 1973. Ông Masuku giải thích: “Kinh tế Swaziland chỉ làm lợi cho gia đình, đám cận thần và một nhóm nhỏ những nhà doanh nghiệp nào có quan hệ tốt với nhà vua”. Gia đình của nhà vua gồm có 13 bà vợ, 23 đứa con và khoảng 200 anh chị em của ông. Ngoài ra cũng phải kể đến giới trưởng giả, các nhà đầu tư Nam Phi là những người chịu đổ tiền vào Swaziland bởi vì giá nhân công tại vương quốc này rẻ hơn gấp 3 lần so với Nam Phi. Bên cạnh gia đình, đám cận thần và các nhà doanh nghiệp người bản xứ hoặc người Nam Phi, ăn nên làm ra trong Vương quốc Swaziland còn có một nhóm nhỏ những nhà doanh nghiệp vốn là hậu duệ của những người thực dân Anh.

Cai trị khoảng 1.3 triệu thần dân trải dài trên một lãnh thổ với diện tích trên dưới 17.000 cây số vuông, Mswati III đã lên cầm quyền tại Swaziland từ năm 1986. Ông là một trong 5 nguyên thủ quốc gia của Phi Châu đã nắm quyền từ hơn 30 năm nay. Với một lực lượng an ninh hùng hậu và tham nhũng được dành cho 5 phần trăm ngân sách quốc gia, Mswati cai trị đất nước bằng bàn tay sắt. Năm giữa hai nước Mozambique và Nam Phi, miền Đông Phi Châu, Vương quốc Swaziland là một trong những nước nghèo nhất của lục địa. Nhưng tài sản của nhà vua lại ước tính có từ 75 đến 180 triệu Âu kim.

Dạo tháng Tư vừa qua, cùng với việc kỷ niệm 50 năm độc lập của xứ sở, Quốc vương Mswati III cũng mừng 50 năm sinh nhật của ông. Ngân sách dành cho các cuộc lễ mừng kỷ niệm này lên đến 75 triệu Âu kim. Ngoài ngân sách quốc gia mà nhà vua vắt cho đến cạn kiệt, Swaziland cũng được Đài Loan tiếp tế cho 1.3 triệu Mỹ kim để tổ chức mừng kỷ niệm độc lập và sinh nhật của nhà vua. Sở dĩ Đài Loan đã tỏ ra quảng đại như thế là vì Swaziland là nước cuối cùng tại Phi Châu còn giữ quan hệ ngoại giao với Đài Loan.

Các cuộc lễ kỷ niệm mừng độc lập của xứ sở và sinh nhật của nhà vua là dịp để ông “rửa tội” lại cho vương quốc. Thay vì tên gọi quen thuộc là Swaziland, ông đặt tên lại là eSwatini, nghĩa là đất nước của người Swazi. Với danh xưng mới này, quốc vương Swati III muốn đoạn tuyệt với quá khứ thực dân. Đàng khác, ông cũng không muốn cho thế giới  lầm lẫn vương quốc với Switzerland, tên gọi bằng Anh ngữ của Thụy Sĩ. Kể từ thời có chế độ phân biệt chủng tộc “Apartheid” tại Nam Phi,  nhiều nhà tranh đấu thuộc Đảng ANC của Nam Phi đã đến tỵ nạn tại Swaziland. Trong khi đó một số người Nam Phi da trắng, vì muốn tránh sự kiểm soát gắt gao của chính phủ, đã đến một khu lịch nổi tiếng Ezukwini của Swaziland để mở các quán “bar” và nhà thổ. Được mệnh danh là “thung lũng hạnh phúc”, Ezulwini đã trở thành một vùng đất riêng của người da trắng. Ở đó có các trường tư, có trung tâm thương mai, có khách sạn, sòng bài Casino, các tiệm buôn sang trọng và tòa nhà đồ sộ của tòa đại sứ Mỹ. Nhưng dĩ nhiên, “thiên đàng” này không thể khỏa lấp được một thực tại đáng buồn của Swaziland. Theo Ngân hàng Thế giới và UNAIDS, tức Cơ quan Chống dịch bệnh Sida của Liên Hiệp Quốc, 63 phần trăm dân số Swaziland sống dưới mức nghèo khó, 26 phần trăm nhiễm Sida (HIV), 200.000 người sống lệ thuộc vào viện trợ lương thực của thế giới, tỷ lệ thất nghiệp lên đến 28 phần trăm và tuổi thọ trung bình của người dân không vượt qua ngưỡng cửa 49 tuổi.

Là một ông vua đa thê, lại chỉ thích gái còn trinh, Vua Mswati III lại cấm ly dị và mặc váy ngắn. Dĩ nhiên, các Giáo hội Tin lành tại Swaziland và truyền thống địa phương rất tán thành chủ trương “đạo đức” của nhà vua.

Là một người có đầu óc dị đoan, ông rất tin quyền lực của các “muti”, tức các phù thủy. Ngoài ra, ông chỉ đặt tin tưởng nơi gia đình ông, các lãnh tụ bộ lạc và Thủ tướng M.Barnabas Dlamini.

Mswati III cũng là một người rất thích các  lễ hội. Một trong những lễ hội nổi tiếng nhất tại Swaziland là Umhlanga, tức lễ  “múa sậy”. Cứ mỗi cuối tháng Tám, hàng ngàn thôn nữ đến trình diện trước triểu đình. Tất cả đều là những thiếu nữ còn trinh. Họ tìm cách gây sự chú ý của quân vương để được tuyển chọn vào khuê phòng (harem). Với các du khách Tây Phương và người dân Nam Phi thích khám phá những bi ẩn của vương quốc, Lễ hội Umhlanga là một trong những màng quảng cáo du lịch ăn khách của vương quốc này. Nhưng theo ghi nhận của sử gia Thabani Thwala, thôn nữ nào không chịu trình diện trong Lễ hội Umhlanga, cô và gia đình cô sẽ phải lãnh nhận nhiều hậu quả tai hại: họ có thể bị các lãnh tụ bộ lạc tẩy chay; họ không nhận được học bổng và cha mẹ họ cũng không nhận được một chút hưu bổng dù rất còm cõi.

Theo ông Masuku, các lễ hội được quốc vương thường xuyên tổ chức là để đánh lạc hướng dư luận quần chúng về tình trạng tham nhũng trong vương quốc. Theo ông, trên toàn quốc có khoảng 15.000 doanh nhân. Nhóm người này lợi dụng tình trạng tham nhũng và thói xa hoa của quốc vương để làm giàu. Phần lớn cái bầu sữa mà nhóm người này vắt là kỹ nghệ mía đường của Swaziland. Hiện nay quốc gia này đứng hàng thứ tư tại Phi Châu về sản xuất mía đường. Kỹ nghệ mía đường thường được gọi là “mỏ vàng của Swaziland”, chiếm đến 18 phần trăm tổng sản lượng quốc gia và mang lại công ăn việc làm cho gần 200.000 người. Nhưng đây cũng là một kỹ nghệ tạo nhiều bất công: nhiều người dân bị buộc phải rời bỏ thôn làng để nhường đất cho việc trồng mía, trẻ con bị lao động cưỡng bách, công nhân phải làm việc mỗi tuần 60 giờ...Theo Tổ chức Lao động Quốc tế, “điều kiện làm việc của công nhân không lành mạnh, lương lại thấp và mọi toan tính thành lập nghiệp đoàn đều bị dập tắt”. Phần lớn đường làm ra được cung cấp cho hãng Coca-Cola. Hãng này lại được giảm thuế rất nhiều. 40 phần trăm số đường sản xuất được xuất cảng theo những điều kiện được đưa ra trong một thỏa hiệp được ký kết với Liên Âu và nhiều nước Đông Phi hồi cuối năm 2016. Vì những thành tích nhân quyền tồi tệ, Swaziland đã bị chính phủ Hoa Kỳ gạt tên ra khỏi những nước Phi Châu được viện trợ theo Luật Cơ hội và Phát triển Phi Châu gọi tắt là AGOA. Dù vậy, Âu Châu vẫn tiếp tục tỏ ra nhân nhượng với Quốc vương Mswati III.

Một nhà nông tên là William K.Mkhaliphi, 84 tuổi, đã kêu gọi tẩy chay đường của Swaziland. Là một tiểu nông chuyên trồng mía đường, ông Mkhaliphi đã bị trục xuất khỏi Hiệp hội Mía đường Hoàng gia Swaziland. Hiệp hội này sản xuất hai phần ba mía đường tên toàn quốc. Ông Mkhaliphi đã bị đuổi ra khỏi mảnh đất mà ông đã canh tác cùng với 20 nông dân khác.

Người tiểu nông này đã cầu cứu khắp nơi, ngay cả “Quốc hội”. Nhưng Hiến pháp Swaziland lại chỉ được triệu tập khi có lệnh của nhà vua. Mà nhà vua dĩ nhiên lại không bao giờ muốn nghe những khiếu nại không có lợi cho mình.

Tháng Tám năm 2016, sau khi đã lên tiếng kêu gọi tẩy chay mía đường của Swaziland, ông Mkhaliphi đã bị cảnh sát dọa giết. Sau đó ông bị bắt giữ vì tội gọi là ăn cắp  nông cụ. Nhưng vì không đủ bằng chứng cho nên ông đã được trả tự do.

Quốc hội Swaziland thật ra chỉ là một cơ chế bù nhìn của nhà vua. Chính vì vậy mà các nghiệp đoàn và các đảng đối lập đã không ngừng kêu gọi tẩy chay các cuộc bầu cử. Theo thông lệ, cứ mỗi năm năm Swaziland cho tổ chức bầu cử quốc hội một lần. Quốc hội gồm có 65 dân biểu. Trong số 65 dân biểu này có đến 55 người được các lãnh tụ các bộ lạc vốn là tay chân bộ hạ của nhà vua chọn lựa thông qua một cuộc bầu cử giả hiệu. 10 dân biểu còn lại được chính nhà vua trực tiếp chỉ định. Ngoài ra, trước khi chọn thủ tướng và các thành viên của nội các chính phủ, nhà vua cũng là người bổ nhiệm hai phần ba trong số 30 thượng nghị sĩ. Chính ông cũng là người bổ nhiệm các thẩm phán. Thành ra, lập pháp và tư pháp đều không có sự độc lập.

Hơn 30 năm sống dưới sự cai trị của một quốc vương toàn trị, người dân Swaziland đã mất dần kiên nhẫn. Các nghiệp đoàn và các đảng đối lập, mặc dù bị đẩy ra ngoài vòng pháp luật, vẫn cố gắng gióng lên tiếng nói của họ và kêu gọi người dân thức tỉnh. Nguyệt san The Nation là một trong những tiếng nói mạnh mẽ ấy. Tờ báo đã bị đình bản trong 14 tháng vì dám lên tiếng bày tỏ nghi ngờ về tính độc lập của hệ thống tư pháp tại Swaziland. Chủ bút của nguyệt san, ông Bheki Masuku, tuyên bố: “Bức tường của sợ hãi đang bị lung lay”.

Trong một đất nước được cai trị bởi một nhà vua thích lễ hội, nhiều người đã lợi dụng cơ hội này để tổ chức các cuộc gặp gỡ. Dạo tháng Bảy vừa qua, đã có gần 20.000 tập trung tại giữa các ruộng mía để nhảy múa. Kể từ 12 năm nay, thung lũng Malkerns, gần “thung lũng hạnh phúc”, đã tổ chức một cuộc đốt lửa trại thu hút rất nhiều người. Nhiều nghệ sĩ từ khắp nơi đổ xô về tham dự cuộc đốt lửa trại. Ngoài phần ca nhạc và nhảy múa, ban tổ chức cũng kêu gọi giúp đỡ nông dân, hô hào sử dụng các phương tiện ngừa thai, tham gia vào việc phát triển bền vững, phòng chống dịch bệnh Sida.

Mỗi năm một lần, thung lũng Malkerns đã trở thành một “ốc đảo” trong đó những người tham dự cuộc đốt lửa trại được hưởng nhiều tự do hơn. Chẳng hạn họ được hút công khai hút cần sa là loại thuốc kích thích hoàn toàn bị cấm. Ngoài ra năm nay, lần đầu tiên thung lũng này cũng đón tiếp một nhóm đồng tính vốn là một khuynh hướng tính dục hoàn toàn bị ngăn cấm tại Swaziland. Không biết có phải vì muốn quảng cáo để lôi kéo đầu tư nước ngoài hay để bày tỏ một dấu hiệu cởi mở chăng, ban tổ chức cuộc đốt lửa trại tại thung lũng Malkerns cũng được phép mời các phóng viên của Đài CNN của Mỹ và BBC của Anh đến tham dự.

Dù sao, mục tiêu ngầm mà ban tổ chức cuộc đốt lửa trại muốn nhắm tới chính là những thay đổi chính trị tại Swaziland. Ông Masuku hy vọng rằng tân tổng thống Nam Phi, ông Cyrill Ramaphosa, sẽ sớm chấm dứt thái độ đồng lõa của Nam phi với nền quân chủ toàn trị cuối cùng tại Phi Châu.

(Theo: La dernière monarchie absolue d’Afrique,  https://www.monde-diplomatique.fr/2018/08/VICKY/58986)

Người đáng tin tưởng

Chu Thập

28/09/18

Cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Nam Hàn Moon Jae-in và Chủ tịch Bắc Hàn Kim Jong-un tại Bình Nhưỡng từ  ngày 18 đến 20 tháng Chín 2018 vừa qua đã mang lại nhiều hy vọng và lạc quan cho nhiều người. Hy vọng và lạc quan nhất dĩ nhiên là tổng thống Nam Hàn. Lần đầu tiên, một nguyên thủ quốc gia Nam Hàn được Bắc Hàn trải thảm đỏ đón tiếp ngay tại thủ đô của mình. Cứ nhìn qua cái ôm thân thiết giữa 2 nhà lãnh đạo, ai cũng mong niềm hy vọng và lạc quan của mình sẽ không bị đánh lừa.

Hôm thứ Tư 19 tháng Chín vừa qua, sau cuộc gặp gỡ, 2 nhà lãnh đạo đã mở một cuộc họp báo chung. Hai bên đã loan báo một số thỏa thuận đạt được, trong đó có việc Bắc Hàn cam kết thực hiện những bước đáng kể trong việc giải trừ vũ khí hạt nhân. Riêng tổng thống Nam Hàn nhìn nhận rằng giữa 2 ông đã thật sự có “niềm tin tưởng và tình hữu nghị”.

Có lẽ chẳng có ai nghi ngờ về thiện chí và tấm lòng thành của nhà lãnh đạo Nam Hàn. Nhưng còn lãnh tụ cộng sản độc tài và cha truyền con nối Kim Jong-un thì sao? Liệu ông có phải là một người đáng tin tưởng không? Và liệu ông có còn khả năng tin tưởng người khác không?

Trong một cuộc phỏng vấn trên đài truyền hình Đức Deuchewelle (DW), bà Ahn Yinhay, một giáo sư về môn quan hệ quốc tế tại Đại học Hán Thành nói: “Không có một người dân Nam Hàn nào muốn có chiến tranh cả. Nhưng tôi có thể nói rằng chiến tranh vẫn còn là nỗi ám ảnh của chúng tôi bởi vì 80 phần trăm người dân ở đây (Nam Hàn) không tin  rằng ông Kim sẽ thực hiện việc loại trừ kho vũ khí hạt nhân của ông một cách toàn diện, có thể kiểm chứng được và không thể đảo ngược được”. Theo bà, dù có muốn cách mấy, người dân Nam Hàn cũng không tin được.

Là một người tỵ nạn đã từng trải qua cuộc chiến Quốc-Cộng từ lúc có trí khôn cho đến tuổi trưởng thành và nhứt là đã từng sống dưới chế độ cộng sản, tôi hoàn toàn chia sẻ thái độ không tin tưởng của người dân Nam Hàn đối với Chủ tịch Kim Jong-un. Về chế độ cộng sản và người cộng sản, tôi tin lời cố Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu “Đừng nghe những gì cộng sản nói mà hãy nhìn những gì cộng sản làm” còn hơn cả các tín điều tôn giáo của tôi.

Cũng giống như tất cả mọi lãnh tụ cộng sản và các nhà độc tài trong suốt lịch sử nhân loại, Chủ tịch Kim Jong-un đã được đào luyện từ trường đại học “dối trá”. Dối trá là bản chất của cộng sản. Làm sao tin được rằng ông sẽ cho giải trừ kho vũ khí hạt nhân của ông, bởi lẽ sự sống còn của chế độ và triều đại cha truyền con nối của ông tùy thuộc vào kho vũ khí ấy. Garren Mulloy, một giáo sư phụ khảo cũng về môn quan hệ quốc tế tại trường Đại học Daito Bunka của Nhật Bản, giải thích: “Mục đích duy nhứt của Kim là tồn tại. Ngay cả sự thịnh vượng của quốc gia, ông cũng không màng tới, miễn là chế độ của ông tồn tại”. Theo giáo sư Mulloy, nhiều người đề nghị: bảo đảm an toàn cho cá nhân ông và sự tồn tại  chế độ của ông thì chủ tịch Kim Jong-un sẽ hủy bỏ toàn bộ kho vũ khí hạt nhân của ông. Nhưng một kẻ giết người như ngóe, ngay cả người thân ruột thịt của mình và các cộng sự viên thân cận nhứt của mình, làm sao có thể tin được rằng những thế lực thù địch như Nam Hàn hay Hoa Kỳ...sẽ bảo đảm an toàn cho mình.

Quyền lực và sự thật thường không sánh vai với nhau. Ở đỉnh cao của quyền lực, nhứt là thứ quyền lực được xây dựng trên dối trá và bạo lực, con người thường bị đặt vào thế phải dối trá. Dối trá dẫn đến cô đơn và dĩ nhiên, cô đơn cũng khiến cho con người không còn tin tưởng nơi người khác và cũng không còn được người khác tin tưởng. Dường như nhà văn bất đồng chính kiến Dương Thu Hương đã muốn chứng minh luận đề ấy qua quyển tiểu thuyết “Đỉnh cao chói lọi” trong đó, khi tiết lộ mối tình bí mật của ông Hồ Chí Minh, bà nói đến nỗi cô đơn của một con người khi ở đỉnh cao của quyền lực lại bị cô lập và không còn được ai tin tưởng nữa. Có lẽ ông Donald Trump Jr, người trưởng nam của đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump,  đã muốn ám chỉ đến một nỗi cô đơn như thế của cha mình khi tuyên bố: “Cha tôi không còn tin tưởng ai xung quanh ông nữa”. Trong một cuộc phỏng vấn trong chương trình “Good Morning America” của Đài truyền hình ABC hôm 11 tháng Chín vừa qua, người con trưởng nam của Tổng thống Trump than phiền: “Thật là xấu hổ hết sức, nếu tin tưởng được hoàn toàn nhân viên xung quanh mình thì mọi việc đã trở nên dễ dàng trơn tru hơn rất nhiều”

(x. https://www.baocalitoday.com/hoa-ky/donald-trump-jr-cha-toi-khong-con-tin-tuong-ai-xung-quanh-ong-nua.html).

Ngoại trừ Lỗ Bình Sơn trên hoang đảo, sống ở đời ai mà chẳng cần có bạn bè để chia sẻ, có người để mình tin tưởng và nhứt là được người khác tin tưởng.

Tôi chưa lên tới đỉnh cao của quyền lực và suốt đời cũng chẳng bao giờ mơ ước được như thế. Dĩ nhiên, cô đơn là tâm trạng có ai tránh khỏi đâu. Nhưng ít ra tôi thấy mình vẫn còn tin tưởng nơi nhiều người và có lẽ cũng có một số người còn tin tưởng nơi tôi. Ít nhứt cũng có một hay hai người được tôi tin tưởng để ký thác những bí mật thầm kín của tôi. Tin tưởng và được tin tưởng, tôi nghĩ mình không thể sống một cách lành mạnh và bình thường nếu không có được niềm tin tưởng hỗ tương ấy.

Qua các cuộc nghiên cứu trước đây cũng như kinh nghiệm thông thường của nhiều người, đều cho thấy rằng những nét nổi trội trong tư cách của một con người khiến cho người đó dễ được người khác tin tưởng thường là sự lương thiện, thái độ khiêm tốn, sự tử tế, lòng quảng đại. Kinh nghiệm bản thân cũng luôn thúc đẩy tôi đặt niềm tin tưởng nơi những con người có những đức tính ấy.

Tuy nhiên, trong một xuất bản ra tháng Chín này, báo The Journal of Personality and Social Psychology (tạp chí về Nhân cách và Tâm lý Xã hội) bên Mỹ có cho đăng tải kết quả của một loạt những  cuộc thử nghiệm cho thấy những người đáng tin tưởng nhứt là những người biết nhận lỗi của mình. Qua kết quả của các cuộc thử nghiệm, Tạp chí The Journal of Personality and Social Psychology cho thấy những người dễ dàng chấp nhận lỗi lầm của mình và như vậy có ý thức trách nhiệm cao là những người dễ được người khác tin tưởng hơn. Các chuyên gia tâm lý tham gia vào các cuộc nghiên cứu đưa ra lời khuyên: “Khi phải quyết định sẽ đặt tin tưởng vào ai đó , bạn  hãy tin tưởng người dễ nhận ra lầm lỗi của mình”

(x.https://www.psychologytoday.com/au/blog/finding-new-home/201809/new-research-determines-who-you-can-trust-the-most).

Lãnh tự Bắc Hàn Kim Jong-un có bao giờ tỏ ra tử tế, nhân đạo với ai chưa, tôi không rõ. Nhưng chắc chắn cho tới giờ phút này, tôi chưa bao giờ thấy ông lên tiếng nhận bất cứ lỗi lầm nào hoặc bày tỏ một chút hối hận nào về những hành động tàn bạo độc ác của mình đối với người dân Bắc Hàn và ngay cả người thân của mình. Tôi không thể nào đặt niềm tin tưởng vào một người như thế. Và dĩ nhiên, cho tới giờ phút này tôi cũng cũng không và sẽ không bao giờ đặt tin tưởng nơi bất cứ một người cộng sản nào.

Hãy thử lấy trường hợp ông Trần Đại Quang, Chủ tịch nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, người  vừa mới qua đời hôm 21 tháng Chín vừa qua. Có lẽ ít có cái chết nào được dư luận trong nước bàn tán xôn xao cho bằng sự ra đi của ông. Người ta ít chú ý đến vai trò “chủ tịch nước” vốn chỉ có tính cách trình diễn của ông hơn là giai đoạn ông còn làm phó Bí thư tỉnh ủy, phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, Bộ Công An, rồi kế đó là Bộ trưởng Bộ Công An.

Trong giai đoạn này, “thành tích” nổi bật nhứt  ông để lại là cuộc “dẹp loạn” ở Tây Nguyên từ năm 2000 đến năm 2004. Số người thuộc sắc tộc thiểu số bị giết chết trong cuộc dẹp loạn lên đến hàng ngàn người và số người đi tù không dưới vài trăm. 30 năm sau, nhiều người vẫn còn kể lại rằng cuộc vây bắt người thiểu số ở Tây Nguyên đã diễn ra chẳng khác nào một cuộc săn thú. Một số trốn được qua Cam Bốt cũng bị săn đuổi cho đến cùng. Khi ông Quang được cất nhắc lên làm Bộ trưởng Bộ Công An, nhiều người thiểu số đã bị Cam Bốt bắt đem trả lại cho Việt Nam.

Nhưng có lẽ người Việt Nam trong nước đặc biệt chú ý hơn đến giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2012. Đây là thời kỳ diễn ra nhiều cuộc biểu tình chống Trung Cộng nhứt. Nhiều người vẫn nhớ mãi “thành tích” của ông Quang khi ông phát minh ra trò cho nhân viên an ninh, công an mặc thường phục, trà trộn vào đoàn biểu tình để đánh đập, gây rối và phá hoại tàn sản của người dân. Đã có không dưới 260 người chết trong các đồn công an. Đó là chưa kể hàng trăm cái chết do công an truy đuổi và gây ra tai nạn.

Cũng trong thời kỳ ông làm Bộ trưởng Bộ Công An, các nhà bất đồng chính kiến, những người đấu tranh cho dân chủ bị kết án nặng nề nhứt (x. http://www.danchimviet.info/nhung-di-san-thanh-tich-cua-bo-truong-c-a-co-chu-tich-nuoc-tran-dai-quang/09/2018/11579/).

Nói cho cùng, tất cả những “thành tích” của Bộ trưởng Công An Trần Đại Quang đều là thành tích của tội ác. Nghe đâu cách đây không lâu ông đã cúng cho chùa Vĩnh Nghiêm một cặp đèn trị giá 19 tỷ đồng Việt Nam, tương đương với trên 800 ngàn Mỹ kim. Nhưng tuyệt nhiên cho đến những giây phút cuối đời, chưa thấy ông thốt lên một lời nào để bày tỏ hối hận vì những tội ác của mình.

Theo báo điện tử Petrotimes.vn. được báo Người Việt bên Mỹ trích thuật,  “hơn 500 tăng ni, phật tử được ghi nhận đã tham gia lễ cầu siêu cho Chủ tịch Nước Trần Đại Quang tại chánh điện Việt Nam Quốc Tự sáng 23 tháng Chín vừa qua”. Tờ báo mô tả: “Di ảnh Chủ tịch Trần Đại Quang được đặt trang trọng giữa tấm ảnh Đức Phật. Ông Trần Đại Quang từng tham dự lễ cầu nguyện rót đồng đúc tôn tượng Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật tại Việt Nam Quốc Tự cuối năm 2015 với tư cách Bộ trưởng Công an”.

Một người đã gây ra bao nhiêu tội ác nhưng suốt đời không hề bày tỏ được một cử chỉ hối hận hay sám hối như ông Quang, một người như thế nếu có giao dịch tôi sẽ không bao giờ dám đặt tin tưởng vào.

“Nghĩa tử nghĩa tận”, tôi không dám nghĩ như tác giả Tưởng Năng Tiến để bảo rằng “cái gông của ông Quang (nơi cõi âm) nếu dài một thước thì sau khi cúng chùa cặp đèn giá trị 19 tỷ đồng nó sẽ ngắn bớt lại được một phân” hoặc cho rằng “ông sẽ gặp nhiều chuyện lôi thôi lớn và lôi thôi lắm”. Tôi chỉ cầu mong rằng với lễ cầu siêu trang trọng được tổ chức tại chánh điện Việt Nam Quốc Tự, ông sẽ chóng siêu thoát. Còn không nếu còn nặng nợ để phải tiếp tục đầu thai ở kiếp sau, mong ông được làm một người tử tế hơn và nhứt là tiếp tục sám hối về những tội ác của mình để nhận được một phần thưởng lớn trong cuộc đời là được người khác tin tưởng hơn là bị nguyền rủa và xa lánh.

Yemen: đường đi xuống hỏa ngục!

28/09/18

Như tựa đề của một bài viết trên báo Le Monde Diplomatique trong một số ra gần đây, Yemen đang đi xuống hỏa ngục (Yemen’s descent to Hell). Kể từ khi bùng nổ cuộc nội chiến tại Yemen hồi tháng Ba năm 2015 đến nay, tên của quốc gia nghèo nàn lạc hậu tại Trung Đông này thường gợi lên hình ảnh của những đứa trẻ bị dội bom chết, của nạn đói, của dịch tả và vô số những dịch bệnh khác. Kể từ khi tTổng thống Donald Trump ủng hộ liên minh do Vương quốc Á rập Saudi lãnh đạo để mở những cuộc không kích nhắm vào phe nổi loạn do Bộ lạc Houthi được Iran yểm trợ cầm đầu, cuộc nội chiến ngày càng trở nên phức tạp hơn và tình hình Yemen ngày càng tồi tệ hơn. Trong khi đó, điều đáng lo ngại hơn là tổ chức khủng bố al-Qaeda tiếp tục bành trướng bên trong lãnh thổ Yemen.

Trong 3 năm vừa qua, những cuộc không kích do Á rập Saudi lãnh đạo và dĩ nhiên được sự yểm trợ của Hoa Kỳ, đã sử dụng đủ mọi thứ vũ khí từ bom “tinh khôn” đến hỏa tiễn để tấn công các lực lượng Houthi, nhưng trong thực tế nạn nhân hầu hết là thường dân, nhất là trẻ em.

Ngày 7 tháng Tám 2018 vừa qua, một cuộc dội bom đã đánh trúng vào một chiếc xe buýt chở học sinh đi học tại miền Bắc Yemen. Đây là loại bom được điều khiển bằng tia Laser do hãng Lockheed Martin của Hoa Kỳ chế tạo. Trong vụ dội bom có tất cả 51 người bị thiệt mạng trong số này có 40 em học sinh. 79 người khác bị thương, trong đó có 56 em học sinh. Liền sau đó, Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc đã bổ nhiệm một toán chuyên gia đến điều tra sự việc. Trong một bản phúc trình, toán chuyên gia của Liên Hiệp Quốc cho biết có nhiều vụ không kích khác nhắm vào các thường dân Yemen, kể cả những người đang tham dự đám cưới và đám tang. Cuộc dội bom tệ hại nhất đã xảy ra tại Thủ đô Sana’a dạo tháng Tư vừa qua làm cho 137 người chết và 695 người khác bị thương khi họ đang tham dự một đám tang.

Cuộc không kích nhắm vào các em học sinh và bản phúc trình của Liên Hiệp Quốc khiến cho cả thế giới đều phẫn nộ trước hành động tàn sát vô tội vạ tại Yemen. Trước lời tố cáo này, ngày 28 tháng Tám vừa qua, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, ông James Mattis khẳng định rằng chính phủ của Tổng thống Trump yểm trợ các quốc gia trong vùng Vịnh để giải quyết cuộc khủng hoảng tại Yemen. Nhưng ông cũng nói rằng Á rập Saudi và các đồng minh của nước này cần phải làm “mọi sự một cách nhân đạo hết sức có thể để tranh bất cứ sự tổn thất nhân mạng nào”.

Trước sự yểm trợ hầu như vô điều kiện của Tổng thống Trump đối với Á rập Saudi và sự thinh lặng của Hoa Thịnh Đốn trước những vụ không kích vô tội vạ của liên minh do Á rập Saudi cầm đầu, người dân Yemen có lẽ chỉ biết lắc đầu thất vọng.

Những con số chính thức về thiệt hại nhân mạng kể từ năm 2015 đến nay là điều không thể phủ nhận được. Các cuộc oanh tạc do Á rập Saudi và các quốc gia vùng Vịnh thực hiện đã sát hại 6.475 thường dân và gây thương tích cho trên 10.000 người. Mục tiêu của những cuộc không kích thường là nông trại, nhà cửa, chợ búc, bệnh viện, trường học, đền thờ cũng như những di tích lịch sử tại Thủ đô Sana’a. Và những cuộc dội bom như thế không chỉ diễn ra cách quãng, mà liên tục.

Tính đến tháng Tư năm 2018, liên minh do Á rập Saudi lãnh đạo đã thực hiện tất cả 17.243 cuộc không kích trên toàn lãnh thổ Yemen. Đã có tất cả 386 nông trại, 212 trường học, 183 ngôi chợ và 44 đền thờ bị oanh kích. Những con số thống kê này khiến cho thế giới phải cười nhạo trước những lời biện minh của Á rập Saudi và đồng minh của nước này. Họ nói rằng đây chỉ là những “sai lầm có thể hiểu được” và họ đã luôn luôn đề phòng để bảo vệ những người vô tội. Được một tổ chức độc lập có tên là “Dự án Dữ kiện về Yemen” (Yemen Data Project) thu thập, những con số thống kê trên đây cho thấy điều được gọi là “những sai lầm có thể hiểu được” là một hành động không thể tha thứ được.

Á rập Saudi, một đồng minh thân cận của Hoa Kỳ, nhất là dưới thời Tổng thống Trump và các nước đồng minh của vương quốc này, luôn tố cáo phe nổi loạn Houthi là những người đang tấn công vào các thường dân Yemen. Tổ chức Theo dõi Nhân quyền cũng nhìn nhận điều này. Tuy nhiên nếu so sánh sức mạnh quân sự của quân nổi dậy Houthi và lực lượng của Á rập Saudi và đồng minh, thì tội ác của quân Houthi không thấm thía vào đâu so với những thiệt hại về nhân mạng do các cuộc không kích của Á rập Saudi và đồng minh gây ra.

Ngoài những cuộc không kích, Á rập Saudi và các đồng minh của vương quốc này cũng tạo ra một cuộc khủng khoảng nhân đạo chưa từng thấy tại Yemen. Kể từ năm 2014 đến năm 2017, lệnh phong tỏa Hải cảng Hodeida do Á rập Saudi và Vương quốc Á rập Thống nhất áp đặt đã khiến cho thực phẩm và thuốc men ngày càng khan hiếm. Điều này làm cho người dân Yemen vốn đã nghèo nàn đói khổ lại càng khốn khổ hơn.

Là quốc gia nghèo nhất trong khối Á rập, từ lâu nay Yemen phải nhập cảng đến 85 phần trăm lương thực, xăng dầu và thuốc men. Do đó khi mọi thứ đều khan hiếm thì giá cả cũng tăng khiến cho dân chúng phải lâm vào tình trạng thiếu dinh dưỡng và đói khát. Gần 18 triệu người Yemen, tức 80 phần trăm dân số Yemen hiện đang lệ thuộc vào thực phẩm cứu trợ để sống còn. Theo Ngân hàng Thế giới, “hơn 8.4 triệu người có nguy cơ chết đói”.

Cuộc phong tỏa do Á rập Saudi và các nước đồng minh áp đặt cũng góp phần tạo ra dịch tả tại Yemen. Lý do thật dễ hiểu: không đủ thuốc men để chận đứng dịch bệnh. Theo một bản phúc trình của Tổ chức Y tế Thế giới, từ giữa tháng Tư năm 2017 đến tháng Bảy năm 2018, đã có hơn 1.1 triệu trường hợp bị dịch tả được ghi nhận. Ít nhất có 2.310 cái chết vì dịch tả, phần lớn là trẻ con. Kể từ khi thống kê về dịch tả được thiết lập vào năm 1949, đây là trận dịch tả tệ hại nhất trên thế giới. Từ giữa năm 2010 đến năm 2017, tại một nước nghèo khác là Haiti, đã có 800.000 trường hợp bị dịch tả được ghi nhận. Người ta tưởng đây là con số cao nhất trong lịch sử. Nay chỉ trong nửa năm, Yemen đã qua mặt Haiti về con số người bị dịch tả. Nguyên nhân chính khiến dịch tả lây lan chính là nguồn nước uống bị nhiễm độc bởi rác rưởi, vốn không thể thu dọn vì chiến tranh, kế đó là hệ thống cống rãnh bị tàn phá và các nhà máy lọc nước bị bắt buộc phải ngưng hoạt động vì thiếu nhiên liệu. Đây là kết quả của những cuộc dội bom do Á rập Saudi và các nước đồng minh của vương quốc này thực hiện.

Theo những tiêu chuẩn của công pháp quốc tế về nhân đạo, phong tỏa Yemen để gọi là chận đứng việc Iran cung cấp vũ khí cho phe nổi loạn Houthi hoặc để gọi là tự vệ...và tạo ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo chưa từng thấy tại Yemen là một hành động không thể biện minh được. Hoa Kỳ vẫn tiếp tục bảo vệ lập trường ấy bằng cách yểm trợ cho những cuộc không kích do Á rập Saudi và các nước đồng minh của vương quốc này thực hiện. Ngoài ra,  bom chùm mà Hoa Kỳ cung cấp cho Á rập Saudi và các nước đồng minh của vương quốc này để truy kích các lực lượng Houthi xem ra cũng là một hành động khó biện minh được. Loại bom này đã bị 120 nước trên thế giới lên án trong một thỏa ước được ký kết hồi năm 2008. Dạo tháng Năm năm 2016, dưới thời Tổng thống Barack Obama, Hoa Kỳ đã tuyên bố chấm dứt việc cung cấp loại bom này cho Á rập Saudi. Quyết định này đã bị Tổng thống Donald Trump đảo ngược. Cuộc nội chiến tại Yemen ngày càng khốc liệt và nạn nhân chính không ai khác hơn là thường dân, nhất là trẻ con.

Tình trạng thê thảm hiện nay của Yemen đã bắt đầu từ Mùa Xuân Á Rập năm 2011. Người dân Yemen đã xuống đường chống lại nhà độc tài Ali Abdullaj Saleh. Trước sức mạnh của quần chúng, Saleh đã cầu cứu Á rập Saudi và Hoa Kỳ để chống lại lực lượng nổi dậy của bộ lạc Houthi được Iran hậu thuẫn. Theo Hồi giáo thuộc hệ phái Zaydi, vốn rất gần gũi với hệ phái Shiite, người Houthi đã lập ra một phong trào chính trị lấy tên là Ansar Allah để gọi là bảo vệ quyền lợi của họ chống lại Sunni vốn là hệ phái của đa số dân Yemen.

Để có được sự yểm trợ của Hoa Kỳ và Á rập Saudi, Saleh đã gọi người Houthi là công cụ của Iran vốn là kẻ tù chung của Hoa Kỳ và Á rập Saudi. Mối thù chung này đã khiến cho quan hệ giữa Hoa Kỳ và Á rập Saudi ngày càng gắn bó hơn, nhất là dưới thời Tổng thống Trump. Mối thâm tình giữa người con rể của Tổng thống Trump là ông Jared Kushner và thái tử kế vị của Á rập Saudi là ông Mohammed bin Salman càng làm cho quan hệ giữa hai nước thêm bền chặt hơn. Thật ra, quan hệ thắm thiết giữa Hoa Kỳ và Á rập đã có ngay dưới thời các vị tiền nhiệm của Tổng thống Trump. Mặc dù lên án hành động tàn sát dân lành của nhà độc tài Bashar al-Assad của Syria, chính phủ của Tổng thống Barack Obama lại tỏ ra dửng dưng trước bao khổ đau của người dân Yemen vì những cuộc không kích do Á rập Saudi và các nước đồng minh thực hiện. Cho tới tháng Tám năm 2016, Chính phủ Obama vẫn còn cung cấp cho Á rập Saudi một số lượng vũ khí trị giá đến 115 tỷ Mỹ kim.

Nhưng cho tới nay, Hoa Kỳ vẫn chưa đạt được những mục tiêu đề ra tại Yemen: các tổ chức khủng bố vẫn còn đó và Iran vẫn tiếp tục yểm trợ cho người Houthi. Những cuộc ném bom bằng máy bay không người lái do Hoa Kỳ thực hiện chỉ trở thành một cái cớ để tổ chức Khủng bố al-Qaeda rêu rao rằng cuộc chiến chống khủng bố của Hoa Kỳ trong thực chất chỉ là một cuộc chiến chống người Hồi giáo. Chính vì vậy mà cuộc chiến tại Yemen càng khốc liệt, tổ chức khủng bố này xem ra lại càng bành trướng nhờ sự hỗn loạn mà chiến tranh đã tạo ra.  Sự can thiệp của Á rập Saudi vào Yemen, ngoài cuộc khủng hoảng nhân đạo tại nước này, lại ngày càng làm cho liên minh Houthi và Iran thêm khắng khít hơn. Ngoài ra, những cuộc không kích của Á rập Saudi và các nước đồng minh của nước này cũng như các vụ dội bom bằng máy bay không người lái của Hoa kỳ ngày càng khiến cho nhiều người Yemen, vì phẫn uất trước cảnh nhà tan cửa nát, ruộng vườn bị phá hủy và nhất là cái chết tất tưởi của người thân, ngày càng ngả theo tổ chức Khủng bố al-Qaeda.

Cuộc chiến chống khủng bố như Hoa Kỳ, Á rập Saudi và các đồng minh của nước này vẫn rêu rao, rốt cục, như báo Le Monde Diplomatique đã nhận định, đã biến thành một “cuộc chiến của và cho khủng bố” (a war of and for terror).

(theo: Yemen’s descent to hell, https://mondediplo.com/openpage/yemen-hell)

Trong Thiên Đàng, ai cũng đều nói sự thật

Chu Thập

Mấy ngày vừa qua, ngày nào tin tức cũng nói đến bão Florence ở Mỹ và bão Mangkhut ở Phi Luật Tân. Bão lụt gây chết chóc là điều khó tránh khỏi. Tại một nước nghèo như  Phi Luật Tân, con số thiệt hại cao về nhân mạng trong các trận bão lớn là chuyện thường tình. Bão Haiyan xảy ra hồi năm 2013 chẳng hạn đã làm cho ít nhứt 6.300 người Phi thiệt mạng. Nhưng giàu có như bên Mỹ, số người chết vì bão lụt có khi cũng rất cao. Trận bão Katrina tại New Orleans, Tiểu bang Louisiana hồi năm 2005 đã cướp đi mạng sống của ít nhứt 1.245 người. Riêng tại Porto Rico, lãnh thổ của Hoa Kỳ trong vùng Vịnh Caribe, trận bão Maria hồi năm ngoái đã sát hại trên dưới  3.000 người.

Bão Maria đã để lại một chấn thương khó lành trong lòng người dân Porto Rico đã đành mà, theo ví von của nhiều cơ quan truyền thông Mỹ, cũng đã biến thành một cơn bão táp do chính Tổng thống Donald Trump tự gây ra cho mình.

Dạo tháng Năm vừa qua, Trường  Y tế Công cộng TH Chan School of Public Health thuộc Đại học Harvard đã cho công bố một bản phúc trình theo đó có đến 4.600 người Porto Rico bị thiệt mạng do bão Maria. Đại học George Washington cũng đã mở cuộc điều tra và kết quả được công bố cho thấy con số người chết vì bão Maria được ước tính từ 2.658 đến 3.290 người.

Tuy nhiên, trong một “tuýt” được bắn đi hôm 13 tháng Chín vừa qua, Tổng thống Trump phủ nhận con số thiệt hại nhân mạng nói trên. Theo ông, con số này là do Đảng Dân Chủ thổi phồng và bịa ra ra để “bêu xấu” ông vì đã không điều hành được một cuộc cứu trợ hữu hiệu.

Sự phủ nhận của Tổng thống Trump về con số người chết do bão Maria gây ra đã làm dấy lên sự phẫn nộ từ nhiều phía. Đương kim Chủ tịch Hạ viện do Đảng Cộng Hòa kiểm soát, dân biểu Paul Ryan tuyên bố: “Tôi không có lý do nào để tranh cãi về con số. Đây chỉ là những sự kiện xảy ra khi một trận bão dữ dội tàn phá một hòn đảo lẻ loi”.

Tại Tiểu bang Florida, nơi có một cộng đồng Porto Rico quan trọng, đương kim thống đốc tiểu bang là ông Rick Scott, thuộc Đảng Cộng Hòa, đã lên tiếng xác nhận con số tử vong trong trận bão Maria tại Porto Rico. Ông nói: “Tôi không đồng ý với tổng thống. Một cuộc điều tra độc lập cho biết có hàng ngàn người chết và Thống đốc Rossello (lãnh thổ Porto Rico) đã đồng ý (về con số này).” Một số dân cử Cộng hòa tại Florida, ngay cả những ứng cử viên “gà nhà”  được Tổng thống Trump ủng hộ, cũng lên tiếng bác bỏ sự phủ nhận của ông.

Gay gắt nhứt có lẽ là phản ứng của bà Carmen Yulin Cruz, Thị trưởng San Juan, Porto Rico. Bà gọi Tổng thống Trump là một người “ảo tưởng, bệnh hoạn, tâm lý bất ổn không có chút ý thức nào về thực tế”. Trong nhiều “tuýt” được gởi đi để đáp trả lại sự phủ nhận của Tổng thống Trump về con số người chết, bà Cruz nói thẳng với ông: “Trong thế giới thực, người ta đang chết trước mắt ông đó! Ông có thể tìm cách bắt nạt chúng tôi bằng những “tuýt” của ông. Nhưng Chúng Tôi Biết: Sự Sống của Chúng tôi là Quan trọng”.

Ông bà chúng ta dạy: nói có sách mách có chứng. Viết luận văn hay diễn văn, chép nguyên một bài hay một câu nói của người khác mà không chỉ rõ xuất xứ hay tên tuổi của tác giả, thường được gọi là “đạo văn”.  Nói nôm na, hành động này được  gọi là “chôm chĩa” hay “ăn cắp”. Còn đưa ra một khẳng định mà không có bằng chứng nào để yểm trợ là “phịa”,là  “dựng chuyện” hay gọi đúng tên là dối trá. Trường hợp Tổng thống Trump chỉ đích danh Đảng Dân Chủ là tác giả của con số trên dưới 3000 người chết vì bão Maria tại Porto Rico mà không đưa ra một bằng chứng nào cả, nhiều người tỏ ra lịch sự hơn đã dùng một từ rất hoa mỹ là “thuyết âm mưu” (conspicacy theory) 

(xhttps://www.news.com.au/technology/environment/donald-trumps-staggering-new-conspiracy-theory).

Đây không phải là lần đầu tiên tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ tung ra một “thuyết âm mưu”.

Trong thời gian tranh cử, khi nói về cuộc khủng bố 11 tháng Chín năm 2001, ông khẳng định: “Tôi đã theo dõi khi Trung tâm Thương mại Thế giới sụp đổ và tôi đã “thấy” tại thành phố Jersey, Tiểu bang New Jersey, là nơi có hàng ngàn và hàng ngàn người nhảy mừng khi tòa nhà sụp đổ. Hàng ngàn người vui mừng”.

Về Tổng thống Barack Obama, Tổng thống Trump đã từng nói như đinh đóng cột rằng Tổng thống Barack Obama không hề chào đời trên đất Mỹ. Mãi cho đến lúc ông Obama trưng ra giấy khai sinh của mình, ông mới chịu rút lại thuyết âm mưu này. Về một đối thủ lợi hại trong cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc là thượng nghị sĩ Ted Cruz, ông khơi khơi cáo buộc rằng cha của ông này đã từng tham gia vào âm mưu ám sát cố Tổng thống John F. Kennedy.

Về kết quả bầu cử tổng thống hồi cuối năm 2016, ông tuyên bố rằng có từ 3 đến 5 triệu lá phiếu bất hợp pháp, dĩ nhiên được dồn cho ứng cử viên Hillary Clinton, khiến ông thua bà này về số phiếu phổ thông. Ông đã cho thành lập một ủy ban để điều tra, nhưng chẳng tìm được bằng chứng nào. Ông cũng đã từng khơi khơi khẳng định rằng Tổng thống Obama ra lệnh đặt máy nghe lén ông.

Về việc khí hậu thay đổi và trái đất bị hâm nóng vì khí thải, Tổng thống Trump không ngần ngại tuyên bố rằng đây là một “cú lừa” (hoax) của Trung Cộng.

Trong thời gian tranh cử, một phóng viên bà con với Tổng thống George W. Bush tung ra một cuốn băng thường được gọi là “Access Hollywood” trong đó có ghi lại những lời nói của ông Trump có nội dung vừa tục tĩu vừa xúc phạm đến nữ giới. Thoạt tiên ông nhìn nhận đó là những lời nói bông đùa  của giới mày râu trong phòng tắm. Nhưng sau đó, ông lại bảo rằng giọng nói  được ghi âm có thể không phải là của ông. 

(x.https://edition.cnn.com/2018/09/13/politics/donald-trump-conspiracy-theories/). 

Trên đây chỉ là một số “thuyết âm mưu” tiêu biểu của Tổng thống Trump.

Truyền thông Mỹ mà Tổng thống Trump gọi là “kẻ thù của nhân dân” có thể tỏ ra bất công khi không chịu đề cao những thành quả kinh tế dưới thời ông và ngay cả tung ra những “tin giả” về ông. Nhưng  những “thuyết âm mưu” trên đây là chuyện có thật chớ không phải do những kẻ có ác ý gán bừa cho ông. “Thuyết âm mưu” là một cụm từ hoa mỹ để chỉ những điều dối trá không đúng sự thật. Miệng nhà quan có gang có thép. Dường như Tổng thống Trump muốn chứng tỏ rằng khi có quyền lực trong tay con người ta có thể thay trắng đổi đen và lộng giả thành chân.

Thật ra, nếu so sánh với các lãnh tụ của các chế độ cộng sản hay trong các chế độ độc tài hoặc đang có khuynh hướng độc tài, có lẽ Tổng thống Trump chưa phải là cao thủ trong nghệ thuật về “thuyết âm mưu”.

Hãy nói đến “bậc thày” Vladimir Putin.

Mới đây, các nhà điều tra của Anh Quốc đã tìm ra đủ bằng cớ cho thấy có 2 người Nga can dự vào việc dùng chất độc Novichok để sát hại nhân viên tình báo nhị trùng  Sergei Skripal và con gái của ông tại thành phố Salisbury, miền Nam Anh Quốc dạo tháng Ba vừa qua. Anh Quốc tin rằng 2 người Nga này là nhân viên của Cơ quan Quân báo Nga GRU. Các nhà điều tra Anh đã cho phổ biến mặt mũi và những thước phim được ghi lại về 2 người Nga này khi họ đi đến gần nhà ông Skripal vào thời điểm xảy ra vụ đầu độc. Những vết tích của chất độc Novichok cũng đã được tìm thấy trong phòng khách sạn tại Luân Đôn, nơi 2 người Nga này đã tạm trú.

Thế nhưng, hồi tuần qua, khi xuất hiện trên đài truyền hình quốc gia Nga, 2 người này đã phủ nhận mọi cáo buộc và khẳng định rằng họ không hề biết ông Skripal là ai khi đến thăm thành phố Salisbury. Họ chỉ đến thành phố này như khách du lịch. Tổng thống Putin cũng khẳng định rằng 2 người này chỉ là “thường dân”. Người Việt Nam ở Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam hẳn phải hiểu rõ hơn ai hết thế nào là “thường dân”. Nó không thể không làm họ liên tưởng đến “quần chúng tự phát” trà trộn trong những đám đông  để hành hung những người biểu tình ôn hòa.

Trong cuộc phỏng vấn, một trong 2 người tự xưng là Ruslan Boshirov. Hai người cho biết họ là những nhà doanh nghiệp chuyên cung cấp thực phẩm và thuốc bổ cho những người chuyên tập thể dục. Họ nói rằng họ quảng cáo các dịch vụ của họ một cách rộng rãi trên các trang mạng xã hội. Nhưng các nhà điều tra không tìm thấy có bất cứ người nào tên là Ruslan Boshirov có liên quan đến kỹ nghệ này cả. Ngoài ra, 2 người Nga này cũng không chịu trình sổ thông hành hay bất cứ chi tiết nào về chỗ ở, gia đình hay nơi làm việc của họ.

Trong cuộc phỏng vấn, 2 người Nga này giải thích rằng họ đến Salisbury là để được chiêm ngắm ngôi thánh đường lịch sử nổi tiếng của thành phố. Thế nhưng, theo những thước phim ghi lại được, thay vì đi bộ đến ngôi thánh đường chỉ cách nhà ga xe lửa chừng 15 phút , họ lại trực chỉ về hướng nhà của ông Skripal. Các nhà điều tra Anh tin rằng chính họ đã cài chất độc vào nắm tay cánh cửa nhà của ông Skripal. Bởi lẽ chính buổi chiều ngày 2 người Nga này đến Salisbury, ông Skripal và cô con gái của ông đã ngất xỉu trong một công viên ở trung tâm thành phố.

Hai người Nga này còn cho biết, ngoài ngôi thánh đường nổi tiếng ở Salisbury, họ còn có ý định đi thăm di tích lịch sử nổi tiếng với những tảng đá thời tiền sử có tên là Stonehenge. Nhưng vì thời tiết xấu cho nên họ đã bỏ ý định. Theo dõi cuộc phỏng vấn, dân chúng Anh đã cười nhạo về sự dối trá này bởi vì trong 2 ngày thứ Bảy và Chủ nhật họ có mặt tại Salisbury, không hề có tuyết rơi và nhiệt độ ở đó chỉ có 5 độ C, ấm hơn ở Mạc Tư Khoa đến cả 12 độ và trung tâm di tích lịch sử Stonehenge vẫn mở cửa.

(https://www.dw.com/en/salisbury-poisoning-suspects-story-what-doesnt-add-up).

Màn trình diễn của hai “thường dân” Nga trên đây thật ra chỉ là một tấn tuồng mà đạo diễn không ai khác hơn là Tổng thống Vladimir Putin. Tất cả mọi tấn tuồng của ông Putin đều được dàn dựng theo một nguyên tắc: chối bỏ sự thật! Sau khi đưa quân sang xâm chiếm Crimea của Ukraine và phát động phong trào ly khai ngay trên đất Ukraine, ông Putin có thừa lý lẽ để biện minh cho hành động cướp đất và gây rối của mình. Các cơ quan tình báo Mỹ cũng đã trưng đủ bằng cớ về việc Nga can thiệp vào bầu cử Mỹ và Chính phủ Mỹ cũng đã áp đặt các biện pháp trừng phạt lên Nga. Nhưng sau mỗi lần gặp ông Putin, Tổng thống Trump đều cho biết ông đã gạn hỏi về chuyện này và lúc nào ông Putin cũng nói : không hề có chuyện đó. Và Tổng thống Trump nói rằng ông “tin lời” tổng thống Putin.

Đại đa số người dân Nga ủng hộ ông Putin và “tin lời” ông Putin cũng như người dân Trung Cộng “tin lời” Chủ tịch Tập Cận Bình. Dường như quyền lực, nhứt là quyền lực xây dựng trên dối trá, lại có sức  tạo được “niềm tin”!

Nga vừa cho tổ chức một cuộc tập trận được xem là vĩ đại nhứt, ngay cả còn vĩ đại hơn  dưới thời Liên Xô. Điều đáng lo ngại cho cả thế giới là Quân đội Giải phóng của Trung Cộng cũng tham dự vào cuộc tập trận. Sát cánh bên nhau, Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình đã bày tỏ một tình hữu nghị “môi hở răng lạnh” chưa từng có trong lịch sử của hai nước.

Một trật tự thế giới mới đang hình thành từ sự dối trá. Tôi cảm thấy bi quan và lo sợ. Nhưng tôi đã đọc được một lời an ủi đầy khích lệ: “Nền văn minh nhân loại sẽ bị hủy hoại nếu chúng ta chỉ biết sống cho chình mình và chỉ biết quan tâm trong cuộc đời mình mà không nghĩ đến người khác và các thế hệ về sau. Cho nên chỉ cần bắt đầu bằng sự tử tế, liêm chính và tinh thần trách nhiệm, thì một ngày nào đó những tinh thần và giá trị này sẽ loan tỏa sâu rộng và truyền lại cho các thế hệ mai sau” (x.Phạm Phú Khải,chúng ta đang sống thế giới nào? https://ethongluan.org/index.php/doc-bai-luu-tru/2097-chung-ta-dang-s-ng-th-gi-i-nao-ph-m-phu-kh-).

Riêng giáo sư tâm lý học Jordan Peterson, trong cuốn sách được xem là bán chạy nhứt hiện nay “12 Rules for Life” (12 qui luật cho cuộc sống), đã đưa ra một lời khuyên mà tôi thấy không thể không xem như một đề tài suy gẫm mỗi ngày: “Nếu bạn cảm thấy yếu đuối, bị bỏ rơi, chán nản, hoang mang, hãy cố gắng nói sự thật. Trong Thiên Đàng ai cũng đều nói sự thật cả. Đó là điều làm nên Thiên Đàng. Hãy nói sự thật. Nếu không thì ít nhứt, đừng nói dối” (Joradn Peterson, 12 Rules for Life, An Antidote to Chaos, Penguin Random House, Uk,2018, trg 230)